Systemy magazynowania energii w bateriach (BESS) w Europie Południowo-Wschodniej: Najważniejsze wnioski z konferencji RENPOWER Greece 2026

Ekonomika magazynowania energii w bateriach, handel transgraniczny oraz integracja rynkowa będą miały decydujący wpływ na kolejny etap transformacji energetycznej w Europie Południowo-Wschodniej. Takie przesłanie przedstawiła firma D.TRADING podczas konferencji RENPOWER Greece 2026, która odbyła się 8 lipca 2026 r. w Atenach, gdzie tematem przewodnim były systemy magazynowania energii w bateriach (BESS).

Firma D.TRADING wzięła udział w panelu „Rozwój ponad granicami: Grecja jako regionalna platforma inwestycji w hybrydowe źródła energii odnawialnej na dużą skalę”, podczas którego Stanislav Dudka, dyrektor działu energetycznego na Europę w D.TRADING, omówił te trzy czynniki. Sesję moderował Nikos Sofianos, sekretarz generalny i przewodniczący Komitetu ds. Odnawialnych Źródeł Energii i Akumulatorów w Instytucie Energii dla Europy Południowo-Wschodniej (IENE), a wzięli w niej udział przedstawiciele firm Motor Oil Renewable Energy (MORE), Baringa, Aurora Energy Research oraz D.TRADING.

Dlaczego magazynowanie energii w bateriach wyznacza obecnie kierunek polityki energetycznej regionu

W Europie Południowo-Wschodniej nie chodzi już o to, jak zwiększyć moce wytwórcze z odnawialnych źródeł energii – chodzi o to, w jaki sposób rynki energii elektrycznej mogą wchłonąć rosnące ilości energii o zmiennej mocy wyjściowej. Komisja Europejska szacuje, że zapotrzebowanie na elastyczność w unijnym systemie elektroenergetycznym osiągnie do 2030 r. poziom 288 TWh, co odpowiada około 24% całkowitego zapotrzebowania na energię elektryczną w UE, oraz że Europa będzie potrzebowała ponad 200 GW mocy magazynowania energii do 2030 r. i 600 GW do 2050 r., w porównaniu z około 89 GW w 2024 r.

Magazyny akumulatorowe pochłaniają nadwyżki energii słonecznej wytwarzanej w południe i uwalniają ją podczas wieczornych szczytów zapotrzebowania, co ogranicza ograniczenia w dostawach i stabilizuje przychody producentów energii odnawialnej. Grecja stanowi przykład kosztów braku takich rozwiązań: w 2025 r. kraj ten ograniczył podobno około 1 867 GWh energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych, co stanowi około 6,6% całkowitej produkcji z odnawialnych źródeł, podczas gdy liczba godzin, w których ceny hurtowe wynosiły zero lub były ujemne, wzrosła ponad dwukrotnie do 483.

Jak ewoluują modele przychodów BESS wraz ze wzrostem wdrożeń

Projekty magazynowania energii w bateriach na europejskich rynkach energii zazwyczaj generują przychody z kilku źródeł: usług pomocniczych, takich jak regulacja częstotliwości, arbitraż między niskimi a wysokimi cenami na rynkach dnia następnego i śróddziennych oraz udział w rynku bilansującym. Udział poszczególnych strumieni przychodów zmienia się wraz ze wzrostem zainstalowanej mocy.

Stanislav Dudka powiedział podczas panelu, że to moment wejścia na rynek decyduje o tym, jaką wartość generuje projekt związany z akumulatorami. Inwestorzy wchodzący dziś na rynek Europy Południowo-Wschodniej mają do czynienia ze skróconą wersją cyklu, który miał już miejsce na bardziej dojrzałych rynkach magazynowania energii: pierwsi uczestnicy osiągają wysokie marże na usługach pomocniczych, nasycenie rynku powoduje spadek tych marż, a zyski przenoszą się na handel energią w wielu segmentach rynku. Strukturyzowane rozwiązania w zakresie odbioru energii z systemów BESS i generowania przychodów – od umów typu „tolling” po struktury cen minimalnych – pozwalają inwestorom zarządzać tą transformacją bez ponoszenia pełnego ryzyka rynkowego.

Grecja, Bułgaria, Rumunia: jeden region, trzy tempa

Krajowe rynki magazynowania energii w Europie Południowo-Wschodniej rozwijają się w różnym tempie. Bułgarski Krajowy Plan Energetyczno-Klimatyczny wyznacza cel w zakresie magazynowania energii w bateriach na 2030 r. na poziomie 1,28 GW, jednak w ramach aukcji wspieranych przez państwo przyznano już moce znacznie przekraczające ten poziom, a Rumunia nadal w szybkim tempie uruchamia projekty komercyjne. Grecja zakłada w swoim NECP osiągnięcie 4,3 GW magazynowania energii do 2030 r., ale kolejki na przyłączenie do sieci oraz opóźnienia w finansowaniu projektów hamują proces uzyskiwania pozwoleń, którego skala wzrosła do około 12 GW.

Dudka argumentował, że tych krajowych trajektorii nie można już oceniać w oderwaniu od siebie.

Regionalne strategie handlu energią, obejmujące wiele stref przetargowych, pozwalają uchwycić wartość, której nie dostrzegają podmioty działające wyłącznie na jednym rynku. Zdolność magazynowa oddana do użytku w Bułgarii spłaszcza różnice cenowe, na których opierają się aktywa greckie i rumuńskie, a przepływy przez połączenia międzysystemowe przenoszą te efekty przez granice w ciągu kilku godzin.

Warunki dla kolejnej fali inwestycji

O tym, czy zainteresowanie to przełoży się na uruchomione projekty, zadecydują cztery czynniki: szybsze wdrażanie akumulatorów, rozbudowa infrastruktury sieciowej, silniejsze połączenia międzysystemowe oraz ramy rynkowe zapewniające inwestorom długoterminową pewność. Panel stwierdził, że zainteresowanie inwestorów w całej Europie Południowo-Wschodniej pozostaje silne. Grecja posiada podstawy do stworzenia regionalnego węzła energetycznego, w tym lokalizację, zasoby surowcowe i rozbudowujące się połączenia międzysystemowe, jednak tempo przyłączania do sieci zadecyduje o tym, jaka część planowanych projektów zostanie uruchomiona, zanim regionalna konkurencja zmieni ekonomikę projektów.

Podstawy rynku BESS: krótkie odpowiedzi

Czym jest system magazynowania energii w akumulatorach (BESS)?

System magazynowania energii w akumulatorach (BESS) to podłączona do sieci instalacja, która magazynuje energię elektryczną – zazwyczaj w akumulatorach litowo-jonowych – i uwalnia ją, gdy system potrzebuje zasilania. Na rynkach, gdzie dominują odnawialne źródła energii, systemy BESS pochłaniają nadwyżki energii wytwarzanej w godzinach szczytowego nasłonecznienia lub wiatru, a następnie uwalniają ją, gdy rosną ceny i popyt, co ogranicza ograniczenia w dostawach energii i wspiera stabilność sieci.

W jaki sposób projekty BESS generują przychody na europejskich rynkach energii elektrycznej?

Projekty BESS czerpią przychody z usług pomocniczych (takich jak regulacja częstotliwości), arbitrażu cenowego na rynkach dnia następnego i śróddziennych oraz udziału w rynku bilansującym. Rynki na wczesnym etapie rozwoju najbardziej wynagradzają usługi pomocnicze; wraz ze wzrostem pojemności magazynowej zyski przesuwają się w kierunku handlu energią w wielu segmentach rynku.

Dlaczego wczesne wejście na rynek ma znaczenie dla inwestorów w magazynowanie energii w akumulatorach?

Przychody z usług pomocniczych są najwyższe, gdy o nie konkuruje niewiele akumulatorów. W miarę przyspieszania wdrażania przychody te maleją, a opłacalność projektów przesuwa się w kierunku rynków dnia następnego, śróddziennych i bilansujących. Projekty, które wchodzą na rynek wcześnie, osiągają najwyższe marże i mają więcej czasu na dywersyfikację strategii przychodowych.

Jakie są cele w zakresie magazynowania energii w Europie Południowo-Wschodniej na rok 2030?

Grecja zakłada osiągnięcie 4,3 GW magazynowania energii do 2030 r. w ramach swojego Krajowego Planu Energetyczno-Klimatycznego (NECP). Bułgarski NECP wyznacza cel w zakresie magazynowania energii w akumulatorach na poziomie 1,28 GW, przy czym przyznana już moc przekroczyła tę wartość. Komisja Europejska szacuje, że cała UE będzie potrzebowała ponad 200 GW magazynowania energii do 2030 r.