Cena certyfikatu CBAM w I kwartale 2026 r.: co muszą wiedzieć handlowcy energią i importerzy przemysłowi

Zastrzeżenie prawne

Niniejszy artykuł został przygotowany przez D.TRADING wyłącznie w celach informacyjnych i nie stanowi porady prawnej, finansowej, inwestycyjnej, księgowej, podatkowej ani regulacyjnej. Zawarte w nim informacje opierają się na publicznie dostępnych źródłach i odzwierciedlają opinię na temat otoczenia regulacyjnego według stanu na datę publikacji. D.TRADING nie składa żadnych oświadczeń ani gwarancji, wyraźnych ani dorozumianych, co do dokładności, kompletności ani aktualności przedstawionych informacji.

Żadnego fragmentu niniejszego artykułu nie należy interpretować jako oferty kupna lub sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego, produktu energetycznego lub towaru, ani jako porady inwestycyjnej w rozumieniu MiFID II lub jakiegokolwiek innego obowiązującego prawodawstwa. Czytelnicy powinni zasięgnąć niezależnej porady profesjonalnej przed podjęciem jakichkolwiek decyzji dotyczących zakupów, handlu lub inwestycji, a także przed jakimkolwiek innym wykorzystaniem niniejszego artykułu i jego treści.

Ramy regulacyjne, do których odniesiono się w niniejszym artykule, podlegają bieżącemu rozwojowi legislacyjnemu. D.TRADING, jego dyrektorzy, pracownicy, agenci, podmioty powiązane, doradcy i/lub przedstawiciele nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za treść artykułu ani za decyzje podjęte na jego podstawie.

7 kwietnia 2026 r. Komisja Europejska opublikowała pierwszą kwartalną cenę certyfikatów CBAM — kamień milowy, który oznacza przejście Mechanizmu Dostosowania Cen na Granicach z Węglem ze zobowiązania sprawozdawczego do realnego kosztu finansowego. Dla dużych importerów przemysłowych, specjalistów ds. zakupów energii oraz zarządzających portfelami działających ponad granicami Europy nie jest to już jedynie przypis do dokumentacji compliance: to pozycja kosztowa, którą należy uwzględnić w strategii zakupowej.

Co zmieniło się 7 kwietnia: kluczowe dane

• Pierwsza cena certyfikatu CBAM opublikowana: 7 kwietnia 2026 r.
• Zakres w 2026 r.: stal, cement, aluminium, nawozy, wodór, energia elektryczna
• Mechanizm cenowy: kwartalna średnia ważona cen aukcji uprawnień EU ETS
• Pierwsze zobowiązanie płatnicze: I kwartał 2027 r. (obejmujący import z 2026 r.)
• Tygodniowa wycena: od 2027 r.

Czym jest CBAM i dlaczego ma znaczenie dla rynków energii?

Mechanizm Dostosowania Cen na Granicach z Węglem jest instrumentem UE służącym zapobieganiu ucieczce emisji dwutlenku węgla — czyli przenoszeniu produkcji energochłonnej do krajów o słabszych regulacjach klimatycznych. Nakładając cenę węglową na określone towary importowane, równoważną cenie płaconej przez producentów unijnych w ramach Systemu Handlu Emisjami (EU ETS), CBAM wyrównuje warunki konkurencji.

W sektorze energetycznym najbardziej istotną kategorią jest import energii elektrycznej. Każda energia elektryczna przepływająca do UE z kraju niepowiązanego z EU ETS wymaga obecnie certyfikatów CBAM pokrywających zawarty w niej ślad węglowy — chyba że kraj eksportujący jest w stanie wykazać, że cena węglowa została już uiszczona u źródła.

Dla kontrahentów D.TRADING realizujących transgraniczne przepływy energii elektrycznej — w szczególności przez region CESEE — oznacza to bezpośredni i wymierny koszt, który musi zostać uwzględniony w umowach offtakingowych, PPA oraz kontraktach dostaw.

Cena certyfikatu CBAM za I kwartał 2026 r.: sposób obliczania

W odróżnieniu od tygodniowego mechanizmu wyceny, który będzie obowiązywał od 2027 r., cena w 2026 r. jest obliczana kwartalnie. Cena dla każdego kwartału jest wyznaczana jako średnia ważona cen aukcji uprawnień EU ETS, a następnie publikowana w pierwszym tygodniu roboczym następnego kwartału.

W praktyce cena certyfikatu za I kwartał 2026 r. (styczeń–marzec) odzwierciedla średnią cenę EUA w ciągu trzech miesięcy znaczących ruchów rynkowych, w tym okresu ogłoszenia reformy Rezerwy Stabilności Rynkowej EU ETS.

Uwaga: Od 2027 r. Komisja Europejska przejdzie na publikację tygodniową — skracając czas między ceną rynkową a kosztem compliance, lecz jednocześnie zwiększając częstotliwość wpływu na wynik P&L dla podmiotów handlujących i zespołów zakupowych.

Kogo bezpośrednio dotyczy CBAM?

Obowiązek CBAM w 2026 r. spoczywa na deklarancie — podmiocie z siedzibą w UE odpowiedzialnym za import towarów objętych CBAM. Na rynkach energii dotyczy to zazwyczaj:

• Podmiotów handlujących energią elektryczną oraz pośredników realizujących transgraniczne przepływy energii elektrycznej do UE z krajów spoza EU ETS
• Importerów przemysłowych nabywających energię elektryczną lub towary energochłonne (stal, aluminium, cement, nawozy) z miejsc objętych CBAM
• Przedsiębiorstw użyteczności publicznej i dużych odbiorców posiadających umowy dostaw powiązane z importem z Ukrainy, Mołdawii lub krajów Bałkanów Zachodnich, które nie są jeszcze zintegrowane z EU ETS

Ważne: 25 marca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała dedykowane pytania i odpowiedzi dotyczące importu energii elektrycznej, precyzując rozróżnienie między deklarantem CBAM, fizycznymi przepływami energii elektrycznej a scenariuszami tranzytu. Firmy o złożonych strukturach routingu — w tym wielokrajowych trasach tranzytu typowych dla transgranicznego handlu energią w Europie Środkowo-Wschodniej — powinny dokładnie zweryfikować swój status deklaranta.

Co jest jeszcze do ustalenia: kluczowe luki regulacyjne

Nie wszystkie elementy ram CBAM zostały sfinalizowane. Kilka aktów prawnych pozostaje jeszcze do przyjęcia i oczekuje się ich w II kwartale 2026 r., w tym:

• Akt wykonawczy w sprawie ceny węgla zapłaconej w kraju trzecim: określi, w jaki sposób eksporterzy z krajów posiadających własny system wyceny emisji dwutlenku węgla (np. Ukraina w ramach zobowiązań Wspólnoty Energetycznej) mogą wykazać równoważność i potencjalnie obniżyć swoje zobowiązanie z tytułu CBAM. W II kwartale 2026 r. planowane są czterotygodniowe konsultacje z zainteresowanymi stronami.
• Akt delegowany w sprawie warunków sprzedaży i odkupu certyfikatów CBAM: kluczowe ramy dla podmiotów, które muszą zarządzać nadmiernym lub niewystarczającym zakupem certyfikatów w danym roku compliance.

Praktyczne implikacje dla strategii zakupów energii

Niniejsza sekcja ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, finansowej ani regulacyjnej. Przed podjęciem decyzji zakupowych należy skonsultować się z wykwalifikowanym doradcą.

CBAM wprowadza nową warstwę kosztów, która bezpośrednio oddziałuje na istniejącą ekspozycję na EU ETS. Dla przemysłowych nabywców energii i podmiotów handlujących energią kluczowe działania to:

1. Zaktualizuj transgraniczne modele cenowe

Każda umowa dostaw obejmująca import energii elektrycznej z krajów spoza EU ETS — w tym z Ukrainy, Mołdawii, Serbii, Macedonii Północnej i innych — musi teraz explicite uwzględniać koszt certyfikatu CBAM. Wraz z opublikowaniem cen za I kwartał 2026 r. nie jest to już ekspozycja teoretyczna.

2. Zweryfikuj swój status deklaranta

Odpowiedzialność z tytułu CBAM spoczywa na unijnym importerze rejestrowym. W złożonych łańcuchach handlowych z udziałem wielu pośredników kluczowe jest ustanowienie jasnego podziału kontraktowego kosztów CBAM, aby uniknąć sporów przy rozliczeniu rocznym (2027 r.).

3. Monitoruj trajektorię cen EUA

Ponieważ ceny certyfikatów CBAM są bezpośrednio pochodną cen aukcji EU ETS, ekspozycja na CBAM jest skorelowana z ryzykiem cenowym EUA. Podmioty już zabezpieczające EUA za pomocą instrumentów finansowych powinny ocenić, czy istniejące zabezpieczenia zapewniają częściowe pokrycie kosztów CBAM — lub czy wymagana jest odrębna strategia hedgingowa.

4. Przygotuj się na przejście na wycenę tygodniową w 2027 r.

Przejście z wyceny kwartalnej na tygodniową w 2027 r. zwiększy zmienność kosztów CBAM. Strategie zakupowe opracowane w oparciu o średnie kwartalne będą wymagały rekalibracji. Budowanie elastyczności w umowach dostaw już teraz — w szczególności w umowach offtakingowych na energię elektryczną z dostawą od 2027 r. — pozwoli obniżyć późniejsze koszty restrukturyzacji.

Jak D.TRADING pomaga poruszać się w obszarze CBAM

D.TRADING działa w 24 krajach, w tym w kluczowych transgranicznych korytarzach istotnych dla CBAM w regionie CESEE. Nasze doświadczenie w zakresie structured trading i zarządzania ryzykiem obejmuje zarówno rynki energii elektrycznej, jak i gazu, które są najbardziej narażone na koszty certyfikatów CBAM.

Nasz zespół wspiera kontrahentów w strukturyzowaniu umów dostaw uwzględniających warstwy kosztów regulacyjnych i węglowych — w tym CBAM, EU ETS, Gwarancje Pochodzenia oraz koszty transgranicznej przepustowości. Dla nabywców przemysłowych analizujących swoją ekspozycję zakupową w kontekście ceny CBAM za I kwartał 2026 r. jesteśmy dostępni w celu nawiązania ustrukturyzowanej współpracy.